خبرگزاری مهر؛ سید مهدی قریشی، معاون سابق استانداری قم نیز که تجربه فعالیت در حوزه امور زائرین را در کارنامه خود دارد، با نگاهی انتقادی به موضوع میپردازد و در گفتوگو با خبرنگار بازار میگوید: شهر قم سالانه میلیونها زائر داخلی و خارجی را میزبانی میکند و پس از مشهد مقدس، دومین مقصد گردشگری زیارتی ایران است. حضور گسترده زائران از کشورهای مختلف، قم را به شهری فراملی و کانونی برای دیپلماسی فرهنگی تبدیل کرده است. با این حال، پرسشی جدی و تکراری همچنان بیپاسخ مانده است: چرا قم با چنین ظرفیتی، از ردیف بودجه ملی زیارت به نوعی محروم است؟ آیا عدالت در تخصیص منابع ملی تنها در حد شعار باقی مانده است؟
وی این غفلت آشکار را ریشه بسیاری از مشکلات فعلی میداند و می گوید: این بیتوجهی آثار خود را در همه ابعاد نشان داده است. زیرساختهای گردشگری قم سالهاست که درجا میزنند و حتی تکافوی جمعیت ساکنان این شهر را هم نمیدهند. فرودگاه نیمهکاره و بلاتکلیف، اقامتگاههای فرسوده و ناکافی، و کمبود مراکز اقامتی مدرن کاملاً قابل لمس است. نبود خدمات حرفهای راهنمای گردشگری، حملونقل عمومی ناکارآمد و شبکه نامناسب دسترسی بینشهری، سیمای امروز قم زیارتی را شکل دادهاند.
قریشی با مقایسهای تأملبرانگیز میافزاید: طرح جامع گردشگری قم که بیش از دو دهه پیش تدوین شد، هنوز روی زمین مانده و به سندی بیجان و خاکخورده تبدیل شده است. در همین مدت، مشهد با اتکا به بودجه زیارت توانسته تحولی چشمگیر در زیرساختها، خدمات گردشگری و مدیریت زائران رقم بززند. محروم کردن قم از این بودجه تنها یک غفلت ساده نیست؛ بلکه نادیده گرفتن میلیونها زائر، تضییع فرصتهای اقتصادی و فرهنگی و محروم کردن استان از توسعه پایدار است.
نگاه تکبعدی؛ سد راه توسعه گردشگری قم
این استاد دانشگاه تهران، نگاه تکبعدی به قم را مانع اصلی توسعه آن میداند و میگوید: نگاه تکبُعدی به قم صرفاً بهعنوان یک شهر مذهبی و غفلت از ظرفیتهای مکمل آن همچون جاذبههای تاریخی، فرهنگی و صنایع دستی، سد راه توسعه گردشگری این شهر بوده است. در حالی که اگر مدیریت جامع و حمایتهای ملی صورت گیرد، قم میتواند به قطب مهم گردشگری مذهبی و فرهنگی منطقه تبدیل شود.
وی در پایان راهحل را روشن و مستقیم بیان میکند و تصریح میکند: قم باید از ردیف بودجه مستقل زیارت برخوردار شود. این نه یک امتیاز ویژه، بلکه حداقل حقی است که جایگاه قم ایجاب میکند. علاوه بر آن، فعالسازی طرح جامع گردشگری استان، تسهیل ورود سرمایهگذاران بخش خصوصی، حمایت از کارآفرینان بومی و توسعه حملونقل هوایی و ریلی باید در اولویت قرار گیرد.
به گفته وی، اگر این مسیر طی نشود، قم همچنان بار اصلی زیارت را به دوش خواهد کشید، اما کمترین سهم را از منافع اقتصادی و اجتماعی آن خواهد برد. طبق فرموده رهبر انقلاب در ارتباط با جایگاه قم، «خدمت به قم فقط خدمت به یک شهر نیست؛ خدمت به کشور و آبروی کشور است».
👈پ.ن: بخشی از گزارش منتشر شده با عنوان “زیارت در انتظار بودجه، گردشگری قم در حسرت نگاه ملی”. متن کامل گزارش در نبض بازار و خبرگزاری مهر.